Hamster khoẻ, có đủ thức ăn và nước, ở trong phòng nhiệt độ ổn định, có thể tự xoay xở khoảng một đến hai ngày mà không ai trông; đi vắng lâu hơn thì cần một người đến kiểm tra mỗi ngày hoặc gửi hamster cả chuồng đến nhà người quen. Mang hamster theo về quê là lựa chọn được nếu chuyến đi không quá dài và bạn giữ được hộp vận chuyển mát, yên, an toàn; chuồng đủ rộng ở quê cũng cần chuẩn bị trước.
Bài này giúp bạn chọn giữa các phương án, chuẩn bị chuồng trước khi đi, viết một tờ dặn dò rõ ràng cho người trông, và dặn trước người trông cần làm gì khi hamster có dấu hiệu lạ. Mùa Tết và những dịp nghỉ dài là lúc người nuôi hamster ở thành phố gặp chuyện này nhiều nhất.
Hamster ở một mình được bao lâu
Hamster không cần người bầu bạn, nên vài ngày không có bạn ở nhà không làm hamster buồn. Rủi ro thật nằm ở ba thứ: hết nước, nhiệt độ phòng thay đổi, và không ai phát hiện khi hamster ốm. Bình nước có thể tắc vòi, chén nước có thể bị lót lấp, phòng có thể nóng lên vì cúp điện hoặc lạnh xuống vì đợt rét. Trong một hai ngày, một con hamster khoẻ với hai nguồn nước, thức ăn rải sẵn và phòng ổn định thường không sao.
Quá mốc đó, nguy cơ tăng nhanh. Hamster ốm có thể suy sụp trong một hai ngày; một vòi bình hỏng từ hôm đầu nghĩa là hamster không có nước suốt chuyến đi. Vì vậy nhiều người nuôi coi khoảng một đến hai ngày là giới hạn để hamster ở một mình, và với hamster già, hamster đang ốm, hamster mẹ có con thì không nên để một mình qua đêm nếu có thể.
Đừng tìm cách bù bằng cách đổ thật nhiều thức ăn rau quả vào chuồng. Rau quả nhiều sẽ hỏng, bốc mùi, có thể làm hamster tiêu chảy. Hạt khô thêm một chút được; đồ tươi thì chỉ một miếng nhỏ mọng nước.
Ba phương án khi đi vắng nhiều ngày
Mỗi phương án có ưu nhược khác nhau. Chọn theo độ dài chuyến đi, người bạn có thể nhờ, và tình trạng sức khoẻ của hamster.
| Phương án | Hợp khi | Ưu điểm | Cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Người đến nhà trông | Có người tin cậy ở gần, nhà bạn giữ được nhiệt độ ổn | Hamster không phải di chuyển, không đổi chỗ | Người trông phải đến mỗi ngày hoặc ít nhất cách ngày; dặn kỹ |
| Gửi cả chuồng đến nhà người quen | Người quen có chỗ đặt chuồng, nhà họ mát hoặc ấm ổn | Có người nhìn thấy hamster hằng ngày | Chuyển chuồng là một lần căng thẳng; nhà có chó mèo thì cần phòng riêng |
| Mang hamster theo | Chuyến đi ngắn, phương tiện mát, có chỗ ở quê để dựng chuồng | Bạn tự chăm, tự theo dõi | Hai lần di chuyển; quê phải có chuồng đủ rộng, không chỉ có hộp vận chuyển |
| Không ai trông, để một mình | Chỉ khoảng một đến hai ngày, hamster khoẻ | Đơn giản | Hai nguồn nước, phòng ổn định; không áp dụng cho hamster ốm, già, có con |
Phương án gửi cửa hàng thú cưng nhận trông hộ cũng có, nhưng cần hỏi kỹ họ có kinh nghiệm với hamster không, hamster có được ở chuồng riêng của bạn không, có ở gần chó mèo không. Với hamster, điều quan trọng nhất là chuồng riêng, yên tĩnh và người trông hiểu tập tính về đêm.
Mang hamster về quê: chuẩn bị chuyến đi
Mang hamster theo về quê ngày Tết là lựa chọn của nhiều sinh viên. Làm đúng thì hamster đi được, nhưng cần chuẩn bị kỹ hơn nhiều người nghĩ.
- Hỏi trước gia đình ở quê có đồng ý không, có chỗ đặt chuồng không, nhà có chó mèo thả rông không.
- Chuẩn bị chuồng ở quê: mang theo chuồng tháo gọn được, hoặc chuẩn bị sẵn một thùng nhựa lớn đủ rộng ở quê. Hộp vận chuyển chỉ dùng cho chuyến đi, không phải chỗ ở nhiều ngày.
- Dùng hộp vận chuyển chắc, lỗ thoáng, lót sẵn một nắm lót cũ có mùi quen, ít hạt và một miếng dưa leo nhỏ thay nước trong lúc đi.
- Không để hộp trong cốp xe, khoang hành lý xe khách hay gầm xe, nơi nóng, ồn, rung và thiếu khí. Giữ hộp ở chỗ bạn ngồi, che bớt sáng, tránh nắng chiếu.
- Hỏi trước nhà xe có cho mang thú cưng nhỏ không. Đi xe máy thì tránh giữa trưa nắng; đường xa thì nghỉ ở chỗ mát và kiểm tra hamster.
- Đi đường dài nhiều giờ thì mở hé nắp ở chỗ an toàn để kiểm tra, cho thêm miếng rau mọng nước; không cho hamster ra ngoài hộp trên xe.
- Về đến nơi, dựng chuồng ngay, thả hamster vào, để yên như những ngày đầu mới đón.
Ở quê mùa Tết miền Bắc có thể lạnh hơn thành phố, nhà cửa thoáng gió hơn; thêm lót dày, cỏ khô, đặt chuồng nơi kín gió. Ở miền Nam, miền Trung, chú ý những ngày nắng. Pháo, tiếng ồn đêm giao thừa cũng làm hamster hoảng; đặt chuồng ở phòng trong, yên tĩnh nhất.
Gửi cả chuồng sang nhà người quen
Nếu gửi hamster cho người quen, mang cả chuồng của hamster đi chứ không chỉ con vật trong hộp. Chuồng quen với lót cũ, nhà trú, kho thức ăn trong ổ giúp hamster đỡ căng thẳng hơn nhiều so với một chuồng lạ. Cách làm: chuyển hamster sang hộp vận chuyển, chuyển chuồng đi với lót và đồ đạc giữ nguyên trong mức có thể, dựng lại ở nhà người quen, rồi mới thả hamster vào. Chuồng lớn khó mang thì ít nhất mang theo một phần lót cũ, nhà trú và bánh xe.
Chọn chỗ đặt ở nhà người quen theo cùng nguyên tắc: không nắng, không gió lùa, không sát tiếng ồn, chó mèo không vào được. Gia đình có trẻ nhỏ thì dặn người lớn nhà đó rằng trẻ chỉ được xem, không mở chuồng, không bế. Trẻ thấy hamster lạ đến chơi thường rất hào hứng, và một chú hamster đang căng thẳng vì đổi chỗ rất dễ cắn hoặc nhảy khỏi tay.
Khi đón về, lại để yên vài ngày như lúc mới đón. Nhiều người ngạc nhiên vì hamster đón về hơi nhút nhát hơn trước; thường chỉ vài hôm là trở lại bình thường.
Tờ dặn dò cho người trông
Viết sẵn một tờ dặn dò ngắn đặt cạnh chuồng. Người trông không nuôi hamster sẽ rất cần, và bạn không phải trả lời từng câu qua điện thoại.
- Mỗi ngày: thay nước sạch, kiểm vòi bình bằng cách ấn thử; châm một lượng hạt cụ thể (ghi rõ bao nhiêu thìa).
- Rau: cho miếng nhỏ cỡ đầu ngón tay mấy ngày một lần, loại gì; bỏ phần thừa sau vài giờ.
- Những thứ tuyệt đối không cho ăn: đồ ăn của người, sô-cô-la, hành tỏi, quả họ cam chanh, đồ mặn ngọt dầu mỡ.
- Giờ hamster thức: thường từ chập tối; ban ngày không thấy mặt là bình thường, không bới tìm.
- Cách nhìn nhanh hamster có ổn không: ra ăn tối, chạy bánh xe, mông khô sạch.
- Nhiệt độ: chuồng phải ở nơi không nắng; ngày nóng kéo rèm, bật quạt thông thoáng phòng, đặt chai nước đá bọc khăn trong góc chuồng.
- Nơi khám thú y đã chọn sẵn, giờ làm việc; khoản tiền bạn đã để lại cho trường hợp phải đưa đi khám.
- Cách liên lạc với bạn, và một người dự phòng nếu không liên lạc được.
Nếu người trông chưa từng chăm hamster, nên mời họ đến một buổi trước khi đi để xem bạn làm một lần. Năm phút xem trực tiếp hiệu quả hơn nhiều so với đọc giấy.
Điều người trông không được làm
Không tắm hamster. Kể cả khi thấy hamster có vẻ bẩn. Hamster tự làm sạch và lăn cát.
Không thả chung với hamster khác. Kể cả khi nhà người trông cũng nuôi hamster. Hamster Syria đánh nhau, hamster lùn lạ nhau cũng đánh nhau, và đực cái chung sẽ có lứa con ngoài ý muốn.
Không dọn sạch trơn chuồng. Chuyến đi vài ngày không cần thay lót toàn bộ; chỉ hốt góc tiểu nếu cần. Dọn sạch khi hamster đang ở chỗ lạ là thêm một lần mất mùi quen.
Không để trẻ bế khi không có người lớn. Hamster đang căng thẳng dễ cắn, dễ nhảy khỏi tay.
Không cho ăn thêm đồ lạ vì thương. Bánh kẹo, trái cây ngọt, đồ ăn của người có thể làm hamster tiêu chảy.
Không thả hamster ra ngoài chuồng. Hamster xổng trong nhà lạ rất khó bắt lại, có thể chui vào khe tủ, sau máy giặt, hoặc gặp chó mèo.
Không đổi chỗ đặt chuồng tuỳ tiện. Dời chuồng ra ban công cho thoáng, đặt cạnh cửa sổ cho có nắng là những thiện ý có thể làm hamster say nóng hoặc bị lạnh. Muốn đổi chỗ thì hỏi bạn trước.
Khi người trông thấy hamster có dấu hiệu lạ
Dặn rõ người trông những dấu hiệu cần báo ngay cho bạn và đưa đi khám: hamster không ra ăn tối hai đêm liền, thức ăn nước không vơi, mông và đuôi ướt bết, phân lỏng, nằm duỗi thở nhanh lúc nóng, lờ đờ, lạnh người không phản ứng lúc trời rét, chảy máu, đi lảo đảo. Người không quen hamster thường không dám làm gì vì sợ làm sai; một danh sách rõ ràng giúp họ quyết định nhanh.
Để trước khoản tiền và tên nơi khám thú nhỏ, thú ngoại lai mà bạn đã gọi hỏi trước là có nhận khám hamster, kèm giờ làm việc dịp lễ Tết, vì nhiều nơi nghỉ dài ngày. Nói rõ với người trông rằng họ được quyền quyết định đưa hamster đi khám mà không cần chờ bạn trả lời. Trong lúc chờ đi khám, người trông chỉ cần giữ hamster trong hộp vận chuyển có lót, ấm vừa phải hoặc mát vừa phải tuỳ trường hợp, yên tĩnh; không cho uống bất kỳ thuốc gì của người.
Trước khi đi, nhìn lại hamster thật kỹ, cân một lần và ghi lại. Hamster đang có dấu hiệu bất thường thì đưa đi khám trước khi đi, đừng để người trông phải xử lý một ca đã bắt đầu từ trước.
Câu hỏi thường gặp
Đi vắng hai ngày có cần nhờ người trông hamster không?
Với hamster khoẻ, phòng nhiệt độ ổn định, đủ hai nguồn nước và thức ăn khô, hai ngày thường ổn. Hamster già, đang ốm, đang có con, hoặc phòng có nguy cơ nóng, cúp điện thì nên có người ghé kiểm tra ít nhất một lần.
Có nên dùng máy cho ăn tự động cho hamster khi đi vắng không?
Hamster tích trữ thức ăn trong ổ nên không cần máy cho ăn tự động; một lượng hạt khô vừa đủ là được. Điều quan trọng hơn là nước và nhiệt độ, thứ máy cho ăn không giải quyết được. Đi vắng dài vẫn cần người kiểm tra.
Mang hamster lên máy bay được không?
Mỗi hãng bay có quy định riêng về vận chuyển động vật, nhiều hãng không nhận thú nhỏ trong khoang khách. Chuyến bay cộng thời gian ở sân bay rất căng thẳng với hamster. Với chuyến đi ngắn ngày, gửi người trông thường tốt hơn mang theo.
Hamster ở nhà người quen có bị nhớ chủ không?
Hamster không gắn bó theo kiểu nhớ chủ như chó mèo. Điều làm hamster khó chịu là đổi chỗ, đổi mùi, tiếng ồn mới. Mang theo chuồng và lót cũ giúp hamster quen nhanh hơn ở nhà mới tạm thời.
Trên xe khách có thể cho hamster ra ngoài hộp cho thoáng không?
Không nên. Hamster rất nhanh, có thể chui vào khe ghế và mất tích trên xe. Giữ hamster trong hộp có lỗ thoáng, đặt nơi mát, che bớt sáng, kiểm tra khi xe dừng nghỉ và chỉ mở hé nắp ở chỗ kín.
Đi vắng dài ngày có nên tìm người nhận nuôi luôn không?
Nếu đi vắng vài tuần thì gửi người quen đáng tin là đủ. Nếu bạn đi học xa, chuyển đi nhiều tháng không thể chăm, tìm một người nhận nuôi có trách nhiệm và trao kèm chuồng, đồ dùng là lựa chọn tốt cho hamster hơn là gửi tạm liên tục.