Với lồng song, khoảng cách giữa hai song là thông số an toàn quan trọng nhất: hamster lùn và Roborovski cần song cách nhau khoảng 0,6–0,7 cm trở xuống, hamster Syria trưởng thành thường an toàn với khoảng 1 cm trở xuống. Hamster chui được qua bất kỳ khe nào lọt đầu, và đầu của một con robo nhỏ hơn bạn tưởng rất nhiều.
Lồng song có điểm mạnh là thông gió rất tốt, hợp với khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam. Điểm yếu là khay đáy thường nông, khó giữ lót dày, và song chuồng mời gọi hamster leo, gặm. Bài này giúp bạn đọc từng chi tiết của một chiếc lồng trước khi mua và cách khắc phục những điểm yếu đó.
Khoảng cách song tham khảo theo giống
Khoảng cách được đo từ mép trong song này sang mép trong song kế bên. Với hamster đang lớn, hãy theo mức của con nhỏ hơn cho đến khi trưởng thành.
| Giống | Khoảng cách song nên chọn | Vì sao |
|---|---|---|
| Roborovski (robo) | Khoảng 0,6 cm trở xuống | Đầu rất nhỏ, thân mềm, chui qua khe hẹp cực nhanh; nhiều lồng bán chung không đạt |
| Winter White, Campbell (ww, hamster lùn) | Khoảng 0,6–0,7 cm trở xuống | Con non và con nhỏ dễ lọt; song rộng hơn là rủi ro xổng hoặc kẹt đầu |
| Hamster Trung Quốc | Khoảng 0,7 cm trở xuống | Thân dài, thon, linh hoạt khi luồn lách |
| Hamster Syria trưởng thành | Khoảng 1 cm trở xuống | Đầu to hơn, nhưng con non mới đón về vẫn có thể lọt khe rộng |
Đừng tin hoàn toàn vào mô tả "dùng cho mọi loại hamster". Mang theo thước nhỏ khi xem lồng, đo ở nhiều điểm, đặc biệt quanh cửa và góc nơi song hay bị uốn cong. Một khe bị cong rộng thêm vài milimét là đủ cho một con robo thoát ra trong đêm.
Đọc từng chi tiết của một chiếc lồng song
Kích thước khay đáy. Đo khay, không đo khung song. Khay cần đạt khoảng 4.000–5.000 cm² như mọi loại chuồng khác. Nhiều lồng đẹp có khung rộng nhưng khay đáy lại thu nhỏ.
Độ sâu khay. Khay nông 5–8 cm chỉ giữ được lớp lót mỏng. Lồng có khay sâu 15 cm trở lên hiếm hơn nhưng đáng tìm. Nếu khay nông, cần thêm tấm chắn trong suốt quanh chân lồng để chồng lót cao hơn.
Song chạy dọc hay ngang. Song ngang làm hamster leo lên nóc như leo thang. Leo không phải xấu, nhưng nếu lồng cao và đáy lót mỏng thì nguy cơ ngã lớn. Song dọc giảm việc leo.
Lớp phủ trên song. Song sơn bong tróc theo thời gian, hamster gặm và nuốt mảnh sơn. Chọn song kim loại có lớp phủ bền, kiểm định kỳ, chỗ nào tróc gỉ thì thay lồng hoặc xử lý.
Cửa và khoá. Cửa nhỏ trên nóc khiến bạn phải thò tay từ trên xuống, tư thế giống kẻ săn mồi từ trên cao và làm hamster giật mình. Cửa lớn ở mặt bên hoặc nóc mở được toàn phần tiện hơn nhiều. Khoá cửa phải chắc vì hamster biết đẩy cửa lỏng.
Tầng và ống đi kèm. Nhiều lồng bán kèm tầng nhựa nhỏ, ống chật và bánh xe cỡ bé. Bạn có thể tháo bỏ những thứ này và thay bằng bánh xe đúng cỡ đặt trên sàn.
Vì sao hamster gặm song chuồng và có phải do răng dài
Gặm song là hành vi người nuôi lồng song hay gặp nhất, và lời giải thích phổ biến "nó gặm để mài răng" chỉ đúng một phần. Răng cửa hamster mọc liên tục và được mài khi ăn thức ăn cứng, gặm gỗ, bìa giấy. Song kim loại không phải công cụ mài răng tốt, ngược lại có thể làm mòn lệch răng, gãy răng và tổn thương lợi.
Gặm song lặp lại kéo dài, nhất là vào cùng một chỗ, cùng một giờ mỗi tối, thường là dấu hiệu hamster thiếu thứ gì đó trong môi trường: chuồng chật, lót mỏng không đào được, bánh xe nhỏ hoặc không có, thiếu chỗ trốn, thiếu đồ để gặm và khám phá. Một số con gặm song vì đã học được rằng mỗi lần gặm thì chủ đến mở cửa cho ra ngoài.
Cách xử lý là sửa nguyên nhân: mở rộng sàn, tăng lót, đặt bánh xe đúng cỡ, thêm đồ gặm, rải thức ăn để hamster kiếm. Tránh quát, gõ vào lồng hay xịt nước, vì những phản ứng đó chỉ thêm căng thẳng. Nếu răng có dấu hiệu lệch, gãy, mọc dài bất thường, hoặc hamster ăn khó, hãy đưa đến bác sĩ thú y nhận khám thú nhỏ để kiểm tra răng.
Lồng song trong mùa nóng, mùa lạnh và nhà có thú khác
Ở miền Nam và miền Trung, lồng song có lợi thế rõ: không khí lưu thông qua mọi mặt, nhiệt trong lồng gần với nhiệt độ phòng hơn bin cage hay bể kính. Đó là lý do nhiều người nuôi ở nhà không có điều hoà chọn lồng song khay sâu. Tuy vậy, thông gió tốt không có nghĩa là chịu được nóng; nếu phòng vượt ngưỡng an toàn, hamster vẫn nguy hiểm như thường.
Mùa đông miền Bắc, lồng song lại để gió lùa trực tiếp vào hamster. Bạn có thể che bớt một hoặc hai mặt bằng tấm bìa cứng phía ngoài (ngoài tầm gặm), tăng lót dày và vật liệu làm ổ, đặt lồng xa cửa sổ và cửa ra vào. Đừng trùm kín lồng bằng chăn vì sẽ bí khí.
Nhà có mèo, chó, lồng song là lựa chọn cần cân nhắc kỹ. Mèo có thể thò chân qua song, và ngay cả khi không với tới, việc một kẻ săn mồi ngồi canh trước lồng mỗi tối là nguồn căng thẳng lớn cho hamster. Nếu nhà có mèo, đặt lồng ở phòng đóng cửa được, hoặc chọn loại chuồng thành kín có nắp lưới chắc chắn.
Với chó, nguy cơ không chỉ là thò mõm vào song mà còn là xô đổ cả lồng khi chạy nhảy. Đặt lồng trên mặt bàn chắc, cao hơn tầm với của chó, không đặt ở lối đi. Dù thú cưng khác trong nhà hiền lành đến đâu, đừng cho chúng tiếp xúc trực tiếp với hamster, vì một cú vồ đùa cũng đủ gây chấn thương nặng cho con vật nhỏ.
Nâng cấp lồng song đang có cho đạt chuẩn hơn
Nếu bạn đã có một chiếc lồng song tạm đủ sàn nhưng khay nông và nhiều phụ kiện không phù hợp, có thể cải thiện từng bước thay vì bỏ ngay:
- Tháo các tầng nhựa nhỏ, ống chật và bánh xe cỡ bé đi kèm.
- Gắn tấm chắn trong suốt cao khoảng 20–25 cm quanh chân lồng, phía ngoài song, để giữ lót dày.
- Đổ lót lên 15–20 cm, dồn sâu hơn ở một nửa lồng.
- Đặt bánh xe đúng cỡ trên sàn, tựa chắc, không treo vào song nếu bánh xe bị lệch.
- Thêm nhà trú nhiều ngăn, bể cát, rải hạt cho hamster tìm.
- Kiểm lại toàn bộ khe hở, đặc biệt quanh cửa và chỗ tấm chắn tiếp giáp song.
Sau một hai tuần, quan sát xem việc gặm song có giảm không. Nếu vẫn kéo dài, có thể lồng còn thiếu sàn so với nhu cầu, hoặc hamster đang căng thẳng vì yếu tố bên ngoài như tiếng ồn, thú khác, ánh đèn.
Lồng song cho hamster lùn và Roborovski: những điểm riêng
Phần lớn lồng song trên thị trường thiết kế theo kích thước hamster Syria hoặc thậm chí cho chuột cảnh lớn hơn, nên khoảng cách song thường quá rộng với hamster lùn và robo. Đây là lý do nhiều người nuôi hai giống nhỏ này chọn chuồng thành kín. Nếu vẫn muốn dùng lồng song, hãy tìm loại có song dày khít và kiểm kỹ quanh cửa, chỗ uốn góc.
Hamster lùn và robo cũng ít khi chịu được việc bị nhấc lên để kiểm tra, nên một lồng có nóc mở toàn phần giúp bạn dọn dẹp mà không phải đuổi bắt. Với robo, mỗi lần xổng là một lần rất khó bắt lại vì chúng nhanh và nhỏ, có thể lẩn vào khe tủ, sau tủ lạnh.
Một điểm hay bị bỏ qua: hamster lùn non mới đón về có thể chỉ bằng nửa con trưởng thành. Song 0,7 cm an toàn với con lớn chưa chắc an toàn với con non. Trong vài tuần đầu, theo dõi sát và chặn những chỗ khe rộng nhất bằng tấm chắn trong suốt phía ngoài.
Ngoài ra, vì robo chạy rất nhiều, bánh xe đặt trong lồng song cần chắc chân để không va vào song phát tiếng ồn ban đêm, và vùng đặt bánh xe nên có lót mỏng nhưng phẳng.
Kiểm tra an toàn lồng song mỗi tháng
Lồng song bị mòn dần theo thời gian theo những cách khó nhận ra nếu không kiểm có chủ đích. Mỗi lần thay lót lớn, dành năm phút kiểm các điểm sau:
- Khe hở quanh cửa: đóng cửa, ấn nhẹ, xem cửa có bị đẩy cong ra không.
- Song bị uốn cong do hamster leo hoặc do va chạm khi di chuyển lồng.
- Chỗ tiếp giáp giữa khung song và khay đáy: kẹp gài có lỏng, có khe hở chạy dọc không.
- Lớp phủ trên song: vết tróc, gỉ, đặc biệt ở độ cao hamster hay đứng gặm.
- Khay đáy: vết gặm ở mép trên, vết nứt ở góc.
- Móc treo bình nước, bánh xe: có lỏng làm đồ rơi xuống khi hamster leo không.
Ghi lại những gì đã thấy trong ghi chú điện thoại theo tháng. Khi một điểm xấu dần qua vài lần kiểm, bạn sẽ biết trước thời điểm cần thay lồng thay vì phát hiện lúc hamster đã xổng. Nếu trong lúc kiểm thấy hamster có vết thương ở mõm, răng gãy hoặc móng gãy sau khi leo song, hãy đưa đến bác sĩ thú y nhận khám thú nhỏ.
Câu nên hỏi người bán trước khi mua lồng song
Ở cửa hàng, lồng thường được trưng bày lắp sẵn với đầy phụ kiện, khó nhìn ra thông số thật. Hỏi thẳng những câu này giúp bạn tránh mua nhầm:
- Kích thước bên trong của khay đáy là bao nhiêu, không tính tầng?
- Khay sâu bao nhiêu phân, có tấm chắn lót đi kèm không?
- Khoảng cách giữa các song là bao nhiêu, đo ở chỗ nào?
- Song có lớp phủ gì, có bị bong khi hamster gặm không?
- Nóc mở được toàn phần hay chỉ có cửa nhỏ?
- Có thể mua lồng không kèm tầng, ống và bánh xe nhỏ để thay bằng đồ đúng cỡ không?
Người bán có trách nhiệm sẽ trả lời được hoặc đo giúp bạn. Nếu câu trả lời mơ hồ kiểu "con nào cũng nuôi được", hãy tự đo bằng thước mang theo. Chiếc lồng bạn chọn sẽ là nơi hamster sống suốt hai ba năm, đáng để hỏi kỹ thêm mười phút.
Câu hỏi thường gặp
Hamster robo chui ra khỏi lồng song mà không thấy khe hở nào, vì sao?
Thường do có một khe bị cong rộng hơn chút ít ở cửa, góc hoặc chỗ song nối với khay. Đầu robo rất nhỏ nên vài milimét chênh lệch cũng đủ. Kiểm bằng thước ở mọi cạnh, hoặc chuyển sang chuồng thành kín có nắp lưới.
Có nên treo bình nước và bánh xe lên song không?
Bình nước treo song là cách phổ biến và ổn nếu đặt ở độ cao vừa tầm với. Bánh xe treo song thường nhỏ và dễ lệch, nên ưu tiên bánh xe đứng trên sàn, đúng cỡ theo giống.
Lồng song bị gỉ một vài chỗ có sao không?
Gỉ và sơn bong là thứ hamster dễ gặm nuốt. Nếu gỉ ít ở chỗ ngoài tầm với, theo dõi thêm; nếu ở chỗ hamster gặm thường xuyên, nên thay lồng. Không tự phủ sơn thông thường lên song vì sơn có thể độc khi nuốt.
Hamster leo lên nóc lồng rồi treo mình có nguy hiểm không?
Có nguy cơ ngã, nhất là khi lót đáy mỏng. Hamster không ước lượng độ cao tốt. Tăng lót dày, giảm chiều cao lồng hoặc dùng lồng song dọc sẽ an toàn hơn.
Lồng song có ồn hơn các loại chuồng khác không?
Có thể ồn hơn khi hamster gặm song vào ban đêm, tiếng kim loại vang rõ. Đây cũng là lý do nên tìm nguyên nhân khiến hamster gặm song, vừa vì phúc lợi của nó vừa vì giấc ngủ của bạn.