Phần lớn hamster tự chải lông đủ sạch và không cần người giúp. Hamster Syria lông dài, đặc biệt con đực với phần lông "váy" dài ở hông và mông, là ngoại lệ hay gặp: lót, hạt, cỏ khô dễ bám vào lông. Với những con này, chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm vài lần mỗi tuần, gỡ lót bám bằng tay, và chọn loại lót ít vướng là đủ.
Không cần tắm, không cần dầu xả, không cần cắt tỉa tạo kiểu. Việc chải chủ yếu để gỡ những thứ vướng vào lông và để bạn có dịp kiểm tra da. Khi lông đã rối thành búi sát da, việc gỡ hay tỉa nên nhờ bác sĩ thú y. Bài này hướng dẫn nhận biết khi nào cần chải, chọn dụng cụ, các bước chải và gỡ lót, và cách giảm vướng ngay từ chuồng.
Hamster lông dài là hamster gì
Ở Việt Nam, hamster Syria lông dài hay được bán với các tên như hamster bear lông dài, teddy, hay được gọi chung là hamster bear. Về giống, đó vẫn là hamster Syria, chỉ mang gen lông dài. Lông dài không phải là một giống riêng, và cũng không có ở các giống hamster lùn như Campbell, Winter White, Roborovski. Phân biệt các giống và tên thương mại được bàn kỹ trong danh mục các giống hamster.
Ở hamster Syria lông dài, con đực thường có lông dài rõ hơn con cái, nhất là phần lông ở hông và mông xoà xuống như một chiếc váy. Con cái lông dài hơn hamster lông ngắn nhưng thường ngắn hơn con đực. Lông dài ra theo tuổi, và ở con đực trưởng thành có thể dài đến mức quét trên mặt lót khi đi.
Hamster lông dài cũng có tính khí và nhu cầu chuồng như hamster Syria lông ngắn: sống một mình, cần chuồng rộng, lót sâu để đào, bánh xe đủ to. Lông dài không làm hamster yếu hơn hay cần nuôi trong điều kiện đặc biệt; nó chỉ thêm vài việc nhỏ cho người nuôi.
Lông dài đẹp, nhưng đi kèm vài việc chăm sóc mà lông ngắn không cần: lông dễ bám lót, dễ dính thức ăn, giữ nhiệt nhiều hơn trong mùa nóng, và khi hamster già hoặc béo, vùng lông phía sau khó tự chải hơn.
Khi nào hamster cần bạn giúp chải
Không phải tuần nào cũng cần chải. Hãy giúp khi thấy:
- Mẩu lót, dăm gỗ, cỏ khô, hạt kê bám vào lông, nhất là phần lông váy phía sau.
- Lông ở mông và đùi sau bết lại, có lẫn phân khô.
- Hamster già hoặc thừa cân chải lông kém đi, lông xơ dần.
- Mùa nóng, lông dài bết vào nhau do ẩm.
- Lông bắt đầu xoắn thành sợi nhỏ, rối nhẹ ở hông.
- Sau khi hamster lăn vào thứ gì đó dính như mẩu rau quả nát.
Nếu hamster lông dài của bạn sạch sẽ, lông tơi, không vướng gì, không cần chải định kỳ chỉ vì lông dài. Mỗi lần chải là một lần cầm nắm; với hamster chưa thuần, cầm quá nhiều có thể gây căng thẳng.
Mặt khác, chải nhẹ trong vài phút có thể trở thành một phần của việc làm quen, nếu hamster đã quen tay và tỏ ra thoải mái. Một số hamster lông dài còn có vẻ thích được chải lưng.
Dụng cụ chải: dùng gì và tránh gì
Lông hamster mảnh và da mỏng. Dụng cụ chỉ cần nhỏ, mềm, sạch.
| Dụng cụ | Dùng được không | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bàn chải đánh răng lông mềm, mới, chưa dùng | Dùng được | Kích cỡ vừa với cơ thể hamster, dễ cầm; để riêng cho hamster |
| Lược răng thưa nhỏ, đầu tròn | Dùng được | Gỡ lót bám ở phần lông dài; chải nhẹ, không giật |
| Bàn chải lông mềm dành cho em bé | Dùng được | Mềm, an toàn với da |
| Lược răng dày, sắc, lược chải chó mèo kim loại | Không nên | Dễ kéo đứt lông, cào da mỏng |
| Lược gỡ rối có lưỡi cắt | Không dùng | Rủi ro cắt vào da khi hamster cựa |
| Xịt dưỡng lông, dầu, phấn | Không dùng | Hamster liếm lông và nuốt vào |
Rửa bàn chải bằng nước, để khô sau mỗi lần dùng, không dùng chung với người hay với thú cưng khác trong nhà.
Bạn không cần mua bộ dụng cụ chải chuyên dụng. Một bàn chải đánh răng mềm và đôi tay kiên nhẫn đã đủ cho phần lớn việc. Điều quan trọng hơn dụng cụ là lực tay: nhẹ đến mức hamster vẫn tiếp tục ăn hạt trong lúc bạn chải.
Các bước chải và gỡ lót bám
Chọn lúc hamster đã thức, ngồi thấp, có khăn trên đùi. Mỗi lần chỉ vài phút:
- Để hamster ngồi trên lòng bàn tay hoặc trên khăn, cho một hạt thức ăn quen để hamster bận ăn.
- Dùng ngón tay gỡ những mẩu lót to bám bên ngoài trước. Nhẹ nhàng tách sợi lông ra khỏi mẩu lót, không kéo cả mẩu.
- Chải theo chiều lông, từ lưng xuống hông, rồi phần váy phía sau, với lực rất nhẹ.
- Chỗ lông bắt đầu rối: giữ phần gốc lông sát da bằng hai ngón tay, chải phần ngọn trước rồi dần vào trong, để lực kéo không truyền vào da.
- Nếu hamster vùng vẫy, dừng lại, đặt hamster về chuồng, làm tiếp vào hôm khác.
- Kết thúc bằng một phần thưởng nhỏ, như một mẩu sâu khô hoặc vài hạt thức ăn.
- Trong lúc chải, quan sát da: đỏ, vảy, vết xước, u cục, ve mạt. Ghi lại nếu có.
Không làm ướt lông để gỡ dễ hơn. Lông dài ướt lâu khô, hamster dễ bị lạnh.
Lông rối thành búi: khi nào cần bác sĩ thú y
Nếu lông đã rối thành búi chặt, sát da, không gỡ được bằng chải nhẹ, đừng cố kéo hay cắt bằng kéo ở nhà. Da hamster rất mỏng, nằm ngay dưới búi lông, và khi bạn kéo búi lên để cắt, da cũng bị kéo theo. Chỉ một nhát cắt lệch là có thể cắt vào da. Hamster cựa quậy làm rủi ro tăng thêm.
Búi lông dính phân khô ở vùng mông thường gặp ở hamster lông dài già hoặc béo. Vùng này còn liên quan đến vệ sinh và sức khoẻ: da dưới búi lông có thể bị kích ứng, ẩm. Nếu kèm phân nhão hay vùng đuôi ướt, đó là dấu hiệu cần khám ngay, không phải chuyện chải lông.
Bác sĩ thú y nhận khám thú nhỏ có thể tỉa búi lông an toàn với dụng cụ phù hợp, và kiểm tra luôn da bên dưới. Nhờ bác sĩ chỉ cách giữ lông gọn cho hamster nhà mình về sau. Một số người nuôi hamster lông dài đã được bác sĩ hướng dẫn tận tay có thể tỉa phần ngọn lông dài quét đất, không tỉa sát da; nếu chưa được hướng dẫn, đừng tự thử.
Chọn lót và đồ dùng để lông ít vướng
Nhiều vấn đề lông của hamster lông dài được giải quyết từ môi trường, không cần chải. Lựa chọn trong chuồng ảnh hưởng trực tiếp:
| Thứ trong chuồng | Dễ vướng lông dài | Ít vướng hơn |
|---|---|---|
| Lót | Dăm gỗ dài, sợi giấy dài, sợi vỏ dừa | Lót giấy vụn mềm, mảnh nhỏ |
| Vật liệu làm ổ | Bông gòn tổng hợp, sợi vải | Giấy vệ sinh không mùi xé nhỏ |
| Cỏ khô | Cỏ sợi dài, cứng | Một nắm nhỏ cỏ mềm, đặt trong nhà trú |
| Thức ăn | Rau quả nát, đồ dính | Rau cắt miếng gọn trên đĩa, dọn phần thừa |
| Nhà trú, đường hầm | Lối vào hẹp, cạnh sần | Lối vào rộng, cạnh nhẵn |
Cách chọn loại lót và độ sâu lót thuộc danh mục chuồng và lót chuồng; ở đây chỉ nhắc rằng với hamster lông dài, mảnh lót nhỏ và mềm giúp bạn bớt việc chải đáng kể. Bông gòn tổng hợp cần tránh với mọi hamster, vì sợi có thể quấn chân và gây tắc ruột nếu nuốt.
Chải lông cũng là lúc kiểm tra sức khoẻ
Lông dài che mất da, nên nhiều thay đổi ở hamster lông dài khó thấy nếu chỉ nhìn từ xa: một vết xước, một vùng da đỏ, một cục u nhỏ, vảy hay ve mạt. Mỗi lần chải là một dịp vén lông xem da. Bạn không cần tìm kiếm kỹ lưỡng như bác sĩ, chỉ cần để ý điều gì khác so với lần trước.
Hãy chú ý đặc biệt đến vùng hông, nơi có tuyến mùi ở hamster Syria, và vùng mông, đuôi. Tuyến mùi là đốm sẫm, lông quanh hơi bết là bình thường. Tuyến sưng to, đỏ, chảy dịch, hoặc vùng mông ướt, bẩn kéo dài là những điều cần ghi lại và đưa đi khám.
Ghi những gì bạn thấy vào sổ theo dõi cùng với cân nặng hằng tuần. Một hamster lông dài được chải đều thường được phát hiện vấn đề da sớm hơn một hamster lông ngắn chỉ được nhìn từ ngoài chuồng. Các nhóm dấu hiệu về da và lông được bàn sâu trong danh mục sức khoẻ.
Lông dài trong mùa nóng và mùa lạnh
Mùa hè ở miền Nam, miền Trung, bộ lông dài khiến hamster chịu nóng kém hơn. Đừng cắt ngắn lông để hamster mát; lông còn giúp bảo vệ da, và việc cắt mang rủi ro như đã nói. Cách đúng là hạ nhiệt độ môi trường: chuồng ở chỗ râm, thông thoáng, có tấm gạch mát, phòng có quạt hoặc điều hoà phù hợp. Các bước xử lý khi hamster bị say nóng có bài riêng trong danh mục này.
Mùa ẩm, nồm, lông dài dễ bết và hút ẩm, nhất là khi lót ẩm. Giữ lót khô, thay những chỗ ẩm thường hơn, giúp lông tơi. Nếu thấy lông bết thành mảng và có mùi khác thường, kiểm tra da bên dưới.
Mùa đông miền Bắc, lông dài là lợi thế giữ ấm, nhưng vẫn không thay được việc giữ phòng đủ ấm. Hamster lông dài cũng có thể bị lịm vì lạnh như mọi hamster khác nếu nhiệt độ xuống thấp kéo dài.
Câu hỏi thường gặp
Hamster lông dài có cần chải mỗi ngày không?
Không. Phần lớn hamster lông dài chỉ cần giúp vài lần mỗi tuần, hoặc khi thấy lót bám. Con cái và con còn trẻ thường tự chải đủ. Chải mỗi ngày không cần thiết và có thể làm hamster chưa thuần căng thẳng.
Có nên cắt tỉa lông cho hamster lông dài cho gọn không?
Không nên tự tỉa tạo kiểu. Lông không cần cắt nếu không bị rối hay dính bẩn. Khi lông rối thành búi sát da, nhờ bác sĩ thú y tỉa an toàn. Cắt lông mùa nóng không thay được việc giữ phòng mát.
Hamster lông dài rụng nhiều lông có bình thường không?
Hamster có thay lông theo thời kỳ, và lông dài rụng ra trông nhiều hơn. Nếu rụng thành mảng hói, da đỏ, có vảy, hamster gãi liên tục, đó là dấu hiệu cần khám, không phải thay lông bình thường.
Bàn chải đánh răng cũ có dùng chải lông hamster được không?
Nên dùng bàn chải mới, lông mềm, chỉ dành cho hamster. Bàn chải cũ có thể còn kem đánh răng, vi khuẩn từ miệng người, và lông bàn chải đã cứng, xơ.
Hamster lông dài có cần tắm cát không?
Có thể, nhiều hamster lông dài vẫn tắm cát. Cát mịn không bụi giúp lông tơi. Sau khi tắm cát, hamster tự rũ và chải. Nếu cát bám nhiều vào phần lông váy, chải nhẹ giúp gỡ ra.
Lông dài quét đất có làm hamster khó chịu không?
Thường không, hamster lông dài vẫn sinh hoạt bình thường. Chỉ khi lông dính bẩn, rối, hay vướng vào bánh xe, nhà trú mới gây khó chịu. Chọn bánh xe mặt chạy kín và nhà trú lối vào rộng giúp tránh vướng.